Eftir að hafa fylgst með fréttum af sprengingunum í Egyptalandi finnst mér umræðan enn fáránlegri en áður. Á forsíðu Moggans var mynd af lögreglumanni standandi í grjótrústum með blóðpoll við lappirnar, undir myndinni var smá lýsing á atburðum. Við hlið myndarinnar var stór dálkur með lýsingu Íslendings af sinni upplifun, þar sem hann sagði "Það var algjör tilviljun að við vorum ekki á staðnum".

Síðan hvenær varð "Algjör tilviljun!" forsíðufrétt? Þau voru ekki á staðnum og það er meginmálið. Þau upplifa atburðinn sem áhorfendur og sama hversu skelfilegt það getur verið þá er það ekkert í líkingu við þá sem slösuðust eða voru á staðnum. Ég er að sjálfsögðu ekki að gera lítið úr upplifun þessara greyið ferðamanna, dettur það ekki til hugar. En þessi fáránlega fréttamennska af upplifun Íslendinga sem hefðu mögulega getað verið á staðnum tveimur dögum áður verður að hætta. Við fáum bara brenglaðar fréttir.

Fyrir nokkrum árum voru tveir vinir mínir að fljúga heim frá Chicago. Daginn eftir að þeir lentu kom í fréttum að vélin sem flaug sömu leið næsta dag hefði hrapað og margir dáið. Við fengum öll sjokk og þeir prísuðu sig sæla fyrir að vera á lífi, þvílík heppni. Er þetta ekki pínu asnalegt? Ég skil vel að við viljum hafa vini okkar, frændur og fellow Íslendinga á lífi eins lengi og mögulega er hægt, en þegar hótel er sprengt í loft upp, valdandi dauða 100 manns, þá er það fréttin, ekki frásögn Íslendinganna eða Dananna eða Færeyinganna sem gistu á þessu hóteli tveimur vikum áður, eða keyrðu þar framhjá oft oft oft.

Kannski var ég búinn að röfla um það áður, en ég man að fyrir nokkrum árum dembdust yfir okkur Íslendinga allskyns fréttir af hungursneyð héðan og þaðan í heiminum. Landssöfnun hér, þjóðarátak þar. Sumsstaðar gekk vel að safna pening handa bágstöddum og sveltandi fólki, en annarsstaðar gekk það verr (of dýrt að borga af fellihýsunum). Þjóðinni fannst sem hún stæði saman og gerði allt það sem í valdi hennar stóð til að hjálpa.

En svo fóru að birtast myndir af börnum sem gengu berfætt í snjó. Þau voru ekki lengur lítil og brún með flugur í augunum, né heldur klædd í larfa sitjandi við lítinn bálköst. Þau voru lítil, hvít og föl og gengu berfætt í snjónum.

Loksins var komið eitthvað sem íslenska þjóðin gat skilið: að ganga berfættur í snjó. Söfnunin tók kipp og meiri peningur safnaðist en nokkru sinni fyrr.

Það er því mjög mikilvægt að reyna að setja fréttirnar þannig fram að Íslendingar skilji hvað sé að gerast, að ef þörf krefur þá verði upplýsingarnar settar í íslenskt samhengi, og fólki jafnvel kennt að meta og lesa þannig upplýsingar. Ég efast ekki um að í mörgum brasilískum dagblöðum hafi staðið á forsíðu "Lögregla í London skýtur saklausan brasilískan rafvirkja til bana". Á meðan opinber samskipti þjóðanna eru mjög diplómatísk, þar sem Brasilíumenn þykjast skilja að svona geti gerst, þá væri mjög fróðlegt að heyra hvað venjulegt fólk hefur að segja um málið. En, við erum alltaf hvítrar-evrópumegin í allri svona umfjöllun og heyrum því bara aðra hlið málsins (þá hlið málsins þar sem dauði 55 í London er stærri frétt en dauði 80 í Írak. Hey, það eru hvort sem er svo margir dauðir þar).

Mér finnst ansi líklegt að margir Íslendingar hugsi sem svo að þegar 30 manns deyja í jarðskjálfta í Indlandi þá sé það allt öðruvísi en þegar það gerist í snjóflóði á Íslandi því hér búi miklu færri. Þá er kannski farið útí höfðatölureikning og niðurstaðan sú að til að Indverjar fyndu fyrir samskonar sársauka yrðu 30.000 að deyja. Ég hef heyrt svona umræðu og finnst þetta að sjálfsögðu ólýsanlega fáránlegt. Eitt mannslíf er jafn mikils virði sama hvar í heiminum það er. Einn íslendingur er ekki meira virði en einn Bandaríkjamaður, þó svo þeir séu 1.000 sinnum fleiri. Þessvegna má umfjöllun innlendra fjölmiðla alls ekki spegla þá afstöðu. Við erum löngu orðin vön því að lesa um dauða tuga fólks í útlöndum og erum löngu orðin dofin fyrir þessum tölum. Þessvegna er það mín skoðun að ef fréttamiðlar ætli að standa undir nafni sem ábyrgir aðilar þá verði þeir að finna nýjar leiðir til að halda þessum fréttum sem fréttum. Það þýðir ekki að birta eigi blóðug lík á forsíðu, einsog DV þykist halda að sé eina leiðin, heldur skrifa öðruvísi íslensku.

Til dæmis eru fréttir frá sjálfsmorðsárásum í Írak alveg hættar að vera fréttir. Það gæti alveg eins staðið:
"Sjálfsmorðsárás í Írak í dag, 24 látnir.
Sjálfsmorðsárás í Írak á morgun, hellingur mun deyja.
Sjálfsmorðsárás í Írak hinn daginn, hellingur mun deyja."

Það gengur ekki alveg að dagblöð ritskoði þessar fréttir og setji þær í litla dálka þannig að með hverjum deginum sem líði þá fái aðrar og "mikilvægari" fréttir forgang, en þessar fréttir hverfa og endi sem tilkynningar. Blöðin eiga að eyða opnum í umfjöllun um þessa atburði, rétt einsog þau geta blaðrað um fasteignaverð, nýja vexti eða ísbúðarbiðraðir. Vissulega eru þetta innlendar fréttir, en ef það á ekki að sinna heimsfréttum af sama krafti og innlendum fréttum þá er eins gott að sleppa því.